Kriz Türkiye'nin de kapısında görünüyor... 2007 yaz aylarında ABD'de başlayan kriz Türkiye'deki "Bize bir şey olmaz" türünde savunma mekanizması oluşturulup geciktirildiği düşünülse de bizim de kapımızı çalıyor. Ekonomisi en güçlü devletler bile bu kriz karşısında aylar önce önlem almalarına rağmen yine yıkımlara uğradılar. Bu yıkımlar onların ekonomisini aşırı derecede sekteye uğratacak bir yıkım olmasa da söz Türkiye'ye gelince krizden ne kadar etkileneceğimizi az çok hepimiz bilebilecek durumdayız...

Kriz konusunda ufak çapta da olsa bizim de yapabileceğimiz ya da ailelerimize öneride bulunabileceğimiz noktalar olduğunu öğrendim. Etrafımızdaki insanları da bu şekilde uyararak ya da bilinçlendirerek kapımıza gelen krizden daha az etkilenmenin yollarını paylaşabiliriz. Bunlardan bazılarını ekleyeceğim ancak herkesin bir fikri olabilir... Ufak çapta fikirler de olsa burda paylaşabiliriz çünkü bu kriz göründüğünden daha tehlikeli olabilecek bir kapasiteye sahip.

İşte sadece bu kriz döneminde değil içlerinde her zaman da dikkat edilmesi gereken, bu konuda uzman ve söz sahibi kişilerden, alınabilecek önlemlerden bazıları:

*Vatandaşların miktarı ne kadar olursa olsun bankadaki nakit paralarının kısa vadeli mevduatta ve tek sepette değerlendirmesi gerekiyor. Bu riski azaltacaktır ve ''Bankacılık işlemlerinde İnternet ve ATM'leri kullanın. Bu sayede havale ve EFT gibi işlemlerde daha az masraf ödeyebilirsiniz. Vatandaşlar, uzun vadeli taksitli kampanyalara katılmak için iyi düşünmeli. Kredi kartı borçlarını kapatmalı, kullanmadığı kredi kartlarını mutlaka iptal ettirmelidir. Kredi kartı sayısının minimuma indirilmesi gerekiyor''

*Herkes hesabını iyi yapmalı, ayağını yorganına göre uzatmalıdır. Bunun için harcamaların kısılmasında ve tasarruf edilmesinde büyük yarar vardır. Krizin muhtemel etkilerinden en fazla etkilenecek kesim özel sektör çalışanları olacaktır. Bu nedenle özel sektör çalışanlarının harcamalarına herkesten fazla dikkat etmeleri gerekiyor.

*Bireyler kredi kartı borçları varsa bir an önce bu borçları ödemeli ya da en aza indirmelidir. Kredi kartıyla yapılan alışverişlere sınırlama getirilmeli, kişiyi borca sokacak harcamalardan uzak durulmalıdır

*Özel sektörde çalışanlar mümkün olduğu kadar borçlanmamalı, mümkünse krize nakitte kalarak hazırlanmalı. Kredi kartı dışında kişiyi krizde en fazla zorlayacak harcamalar, ev ve otomobil gibi harcamalardır

*Böyle bir dönemde firmalar, ev ve otomobilleri ellerinden çıkarabilmek için çok cazip ödeme seçenekleri sunacaktır. Tüm bu cazip şartlara rağmen, ev ve araba gibi kişiyi uzun vadeli borçlandıracak yatırımlardan kaçınılmalıdır

*Örneğin 20 bin YTL'ye alınan bir otomobil, aynı fiyata elden çıkarılamayacak, örneğin ancak 15-18 bin YTL'ye satılabilecektir. Bu nedenle kriz öncesi özel sektör çalışanlarına sıfır otomobil alınması tavsiye edilmez

*Çok zorunlu olmadıkça dayanıklı tüketim malzemelerini yenilemeyin, evinizle ilgili tadilat yapmayın.

*Çamaşır makinesinden kredi kartına, cep telefonundan kombiye, internetten marketteki alışverişe kadar krizden en az riskle kurtulmak mümkün. Basit kuralları uygulayarak krizi kapı dışarı edebilirsiniz.

*Çok zorunlu olmadıkça dayanıklı tüketim malzemelerini yenilemeyin, evinizle ilgili tadilat yapmayın.

*Kış öncesi evinizin cam ve kapılarının izolasyonunu yaptırın.

*Kredi kartıyla zorunlu kalmadıkça alışveriş yapmayın. Özellikle de uzun vadeli taksitli kampanyalara katılmak için acele etmeyin.

*Küçük alışverişler için büyük marketlere gitmeyin.

*Çamaşır makinelerini tam doluyken çalıştırın. Çamaşırları sıcak su yerine ılık su kullanarak düşük ısıda yıkayın.

*İnternet, telefon gibi sabit giderlerinizi minimuma indirecek çözümler üretin.

*Kredi kartınızın asgari miktarını bile ödeyemiyorsanız, hemen bir bankaya gidip bireysel kredi alarak borcunuzu kapatın ve borcunuz bitene kadar kartınızı kullanmayın.

*Bankadan kredi alarak araba ya da ev almayın, kriz bitene kadar erteleyin.

*Her ay başında bir bütçe yaparak gelecek ayın harcama planını çıkarın, eğlence masraflarınızı kısın.

*Yeni cep telefonu almak için bir süre daha bekleyin.

*Sıradan bir televizyon çalışırken ortalama 100 Watt elektrik tüketir. Televizyonu kapatıp da prizden çekmezseniz, tüketim 2 Watt düşer.

*Tasarruflu ampul kullanmaya dikkat edin.

*Kullanmadığınız kredi kartları varsa iptal edin. Kredi kartı sayınızı minimuma indirin.

*Alışverişe çıktığınızda sadece ihtiyacınız olanları alın. Özellikle de evde bir liste yaparak markete gidin. Raflarda her gördüğünüzü sepete atmayın.

*Marketlerde alışveriş yaparken kredi kartınızı kullanmayın, çünkü cebinizden anında nakit çıkmadığı için gereksiz bir çok ürün alabilirsiniz.

*Mağazalardaki yeni sezon ürünlerini almak yerine birkaç ay sonra başlayacak indirimli kampanyaları bekleyin.

*İndirim yapılıyor diye bir ürün almayın, bu dönemde sadece zorunlu ihtiyaçlarınızı alın.

*Tüm harcamalardan vazgeçin ama aracınızın kaskosu ve sağlık sigortanızdan vazgeçmeyin.

*Çok zorunlu olmadıkça dışarıda yemek yemeyin.

*Hemen bir servis çağırarak kış gelmeden kombinizin bakımını yaptırın. Çok soğuk günlerde kombinizi kapatmak yerine düşük ayarda sürekli çalıştırın.

*Sebze ve meyveleri musluktan akan suda değil, bir kabın içerisinde suda bekeleterek yıkayın.

*Eğer kirada oturuyorsanız, konut fiyatlarındaki düşüşü de değerlendirerek çevrenizde daha az kira ödeyebileceğiniz alternatifleri araştırın.

*Sadece evde değil yaşadığınız apartmanda tasarruflu ampullerden tutun da asansör kullanımına kadar birçok alanda tasarruf yapılması için çevrenizi uyarın. Böylece apartmanı ortak giderleri azalır.

*Yemek pişirirken düdüklü tencere kullanın, büyük bir ateşin üzerine küçük kap koymayın. Yemekleriniz ağzı açık kaplarda pişirmeyin.

*Market alışverişlerinizde özellikle hafta içi ve hafta sonunda indirim yapılan günleri tercih edin.

*Çok zorunlu olmadıkça kara gün için biriktirilen altın benzeri yastık altı tasarruflarınızı bozdurmayın.